12/14/2017
Today from Hiiraan Online:  _
Wararka Maanta- Khamiis, Sept 5 , 2013
Baarlamaanka Kenya oo codeyn ku ogolaaday in Kenya ay joojiso Xiriirkii ay la lahayd Maxkamadda Caalamiga ah ee ICC



Khamiis, September 05, 2013 (HOL) — Baarlamaanka dalka Kenya ayaa cod uu qaaday maanta ku ogolaaday in Kenya ay joojiso wadashaqeyntii ay la lahayd maxkamadda dambiyada caaalamiga ah ee ICC, iyadoo maxkamadda ay horyaallaan dacwooyin ka dhan ah madaxweynaha dalka Kenya, Uhuru Kenyatta iyo ku xigeenkiisa William Ruto.

Maxkamadda ICC ayaa Kenyatta iyo Ruto ku eedeysay inay galeen dambiyo ka dhan ah bani’aadamnimada kaddib doorashadii dalkaas ka dhacday 2007 taasoo uu muran ka dhashay ayna rabshado dhacay ku dhinteen in ka badan kun qof.

Ruto ayaa la filayay in dacwadda loo haysto ay dib u furanto todobaadka soo socda, taasoo codeyntan ay caqabad weyn ku keeni karto, balse saraakiisha maxkamadda ayaa sheegay inay dacwada labadan mas’uul ay sii soconayso xittaa haddii Kenya ay ka baxdo ka mid ahaanshaha maxkmaadda.

Sidoo kale, Uhuru Kenyatta ayaa lagu waday in isaguna ay dacwaddiisu dib u furanto bisha November ee sannadkan, iyadoo madaxweynaha Kenya iyo ku xigeenkiisa ay horay u beeniyeen inay dambiyada loo haysto ay mas’uul ka yihiin.

Xildhibaan Aadan Barre Ducaale oo qayb ka ahaa xildhibaanadii mooshinkan geeyay baarlamaanka Kenay ayaa sheegay in Kenyatta iyo Ruto si xor ah ay u so doorteen shacabka Kenya, tallaabadanna ay tahay mid ay xukuumaddu si deg-deg ah u qaadatay.

“Kenya waxay joojisay xiriirkii ay la lahayd maxkamadda ICC iyo sidoo kale wadashaqeyntii kala dhexeysay,” ayuu yiri xildhibaan Ducaale oo intaas ku daray: “Waa in naloo ogolaado inaan difaacno muwaadiniinteenna, sidoo kale waa in naloo ogolaado inaan difaacno madax-bannaanida Qarankeenna Kenya.”

Hoggaamiyaha xisbiga mucaaradka ah ee dalka Kenya, Raila Odinga oo ka hadlay go’aankan ayaa sheegay inuusan ahayn mid ay Kenya kaga baxday sharciyada calaamiga ah, ayna sii socon doonto dacwadda loo haysto Uhuru Kenyatta iyo William Ruto.

Sidoo kale, afhayeenka maxkamadda dambiyada caalamiga ah ee ICC, Faadi Al-Cabdallah ayaa BBC-da u sheegay in ka bixitaanka Kenya ay ka baxday ICC uusan wax saameyn ku yeelan doonin dacwooyinka loo haysto Kenyatta iyo ku xigeenkiisa.

“Ka bixitaankan waa mid saameyn ku yeelanaya mustaqbalka, balse ma aha mid saameyn ku yeelanaya wixii horay u dhacay,” ayuu afhayeenku ku yiri wareysi uu siiyay idaacadda BBC-da.

Afhayeenku wuxuu hadalkiisa ku daray: “Haddii Kenyatta iyo Ruto aysan la shaqeyn garsoorayaasha maxkamadda ICC, waxaan loo jari doonaa go’aan lagu dalbanayo in lagu soo xiro.”

Hay’adda Amnesty International oo go’aanka baarlamaanka dalka Kenya ka hadashay ayaa sheegtay inuu yahay mid lagu doonayo in wadashaqeyntii ay Kenay la lahayd maxkamadda ICC lagu wiiqo, balse waa mid ay ku wiiqday wada-shaqeyntii ay caalamka la lahayd oo dhan.

Madaxweynaha Kenya Kenyatta iyo ku xigeenkiisa Ruto ayaa dhowr jeer oo hore dalbaday in dacwooyinka loo haysto la joojiyo, iyagoo dacwooyinkooda ku tilmaamay mid dano siyaasadeed laga leeyahay.

Bishii May ee sannadkan ayay ahayd markii ururka Midowga Afirka uu ku eedeeyay maxkamadda dambiyada caalamiga ah ee ICC inay ugaarsanayso oo keliya madaxda Afrika, iyadoo sabab ka dhiganaysa loolanka u dhexeeya.

Laakiin maxkamadda ayaa si adag u diidday inay ugaarsanayso madaxda Afrika oo keliya, uuna hadalkaas yahay mid lagula dagaalamayo xuquuqda dhibbanayaasha wax ku noqda colaadaha Afrika.

Maxkamadda dambiyada caalamiga ah ee ICC ayaa xiriir wadashaqeyn la leh 121 waddan oo caalamka ku yaalla, kuwaasoo ay ka mid yihiin 34 waddan oo Afrikaan ah.

Maxamed Xaaji Xuseen, Hiiraan Online
[email protected]
Muqdisho, Soomaaliya





Post your comments

9/5/2013 3:49 PM EST
Khamiis, September 05, 2013 (HOL) — Xarakada Al-shabaab oo dowladda Soomaaliya kula jirta dagaal ayaa sheegatay inay qaraxyo saf-mar ah xalay ka dhacay degmooyinka gobolka Banaadir, sidoo kalena ay degmada Balad-xaawo ee gobolka Gedo ka geysatay hal qarax.

9/5/2013 2:43 PM EST
Khamiis, September 05, 2013 (HOL) — Xukuumadda Somaliland ayaa maanta bilawday inay gobolka Sanaag, gaar ahaaan magaalada Ceerigaabo ka bedesho lacagtii hore ee Soomaaliya ee Giimbaarta looyiqiin oo gabi ahaanba Somaliland laga isticmaalin.

9/5/2013 10:21 AM EST
Khamiis, September 05, 2013 (HOL) — Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamud ayaa maanta xafiiskiisa ku qaabilay guddoomiyaha Machadka Nabadda ee Mareykanka (US Institute for Peace), ergeyga gaarka ah ee geeska Afrikaa ee dalka Norway iyo dajiraha Soomaaliya u jooga dalka Britain.

9/5/2013 10:21 AM EST
Khamiis, September 05, 2013 (HOL) — Shirkii looga hadlayay higsiga cusub ama New Deal ayaa maanta lagu soo gabagabeeyay magaalada Muqdisho kaasoo muddo saddex maalmood ah socday, waxaana soo xiray wasiir ku xigeenka wasaaradda maaliyadda iyo qorsheynta Soomaaliya, Abuukar Sheekh Cabdi Ibraahim.

9/5/2013 9:01 AM EST
Khamiis, September 05, 2013 (HOL) — Shirkii ee golaha wasiirada ee maanta oo ay shir-gudoominaysay ku simaha ra'iisal wasaaraha ahna wasiirada arrimaha dibadda iyo Somalia, Fawsiya Yuusuf Xaaji Aadan ayaa maanta asnixiyay xeerka Isgaarsiinta Qaranka.

9/5/2013 8:59 AM EST
Khamiis, September 05, 2013 (HOL) — Madaxweynaha dowladda Somalia, Xasan Sheekh Maxamuud ayaa shalay meel ka baxsan xeebta Muqdisho wuxuu markab dagaal oo ay leedahay dowlada Nederland kana mid ah kuwa howlgalka la-dagaalanka burcad-badeedda u jooga Soomaaliya kula kulmay ergayga gaarka ah ee Midowga Yurub u jooga Somalia, Michele Cervone d’Urso, taliyaha sare ee ciidmada badda Midowga Yurub, Rear Admiral Bob Tarrant, madaxa hawlgalka dhismaha iyo tayeynta Midowga Yurub (EUCAP), Nestor, Etienne de Poncins iyo xubno kale.

9/5/2013 8:38 AM EST
Khamiis, September 05, 2013 (HOL) — Hay’adda DBG ayaa maanta u qalab kala duwan u qaybisay 500 oo qoys oo ka mid ah barakayaasha ku nool inta u dhexeysa Muqdisho iyo Afgooye. Qalabkaas oo ku kala jira shan boqol oo bundadood oo kiiba ay ku jiraan alaabo kala duwan.

9/5/2013 8:33 AM EST
Khamiis, September 05, 2013 (HOL) — Wasiirka Madaxtooyadda Somaliland Xirsi Cali Xaaji Xasan ayaa golaha wakiiladda ka hor akhriyey warbixin koobsatay waxqabadkii kala duwanaa ee xukuumadani qabatay sadexdii sanno ee xilka ay haysay.

9/5/2013 7:34 AM EST
Khamiis, September 05, 2013 (HOL) — Hogaamiyaha maamulka KMG ah ee Jubba, Sheekh Axmed Maxamed Islaam (Madoobe) ayaa lagu wadaa inuu markii ugu horreysay Muqdisho yimaado maalmaha soo socda, kaddib markii uu dhawaan heshiis kula soo saxiixday dowladda Soomaaliya magaalada Addis Ababa ee dalka Itoobiya.

9/5/2013 7:18 AM EST
Khamiis, September 05, 2013 (HOL) — Shirweyhaha Qaran ee geeddi-socodka siyaasadda Soomaaliya iyo higsiga sannadka 2016-da ayaa galay maalintii afaraad, iyadoo diiradda lagu saarayaa qodobka dib u habbeynta hay’adaha hufnaanta iyo hagaajinta maamulka.

9/5/2013 7:03 AM EST
Khamiis, September 05, 2013 (HOL) — Ciidammo ka tirsan kuwa dowladda Soomaaliya oo tababar uga socday xero laga sameeyay warshaddii nac-naca ee magaalada Muqdisho oo gadood ahaan uga soo baxay xeradaas, iyagoo lagu arkayay iyagoo aan hub wadan waddooyinka magaalada Muqdisho.

9/5/2013 6:49 AM EST
Khamiis, September 05, 2013 (HOL) — Qaraxyo isugu jira bambooyin iyo hoobiyeyaal ayaa xalay ka dhacay Muqdisho, kuwaasoo mid ka mid ah uu ku dhintay ruux doonayay inuu miino ku aaso deegaanka Kaaso-bololaare ee degmada Hodan.

9/5/2013 6:06 AM EST
Khamiis, September 5, 2013 (HOL)- Guddiga arrimaha dibadda ee Golaha Odayaasha ee dalka Maraykanka (U.S. Senate) ayaa kulan ay shalay yeesheen cod ugu qaaday dalab uu horay ugu soo gudbiyey Madaxweyne Barack Obama oo ahaa in tallaabo militari laga qaado maamulka Bashaar Al-asad ee Suuriya, kaddib markii lagu eedeeyey adeegsiga hubka kiimikada ee isticmaalkiisu uu mamnuuca yahay.