2014-10-01
Today from Hiiraan Online:  _
Wararka Maanta- Talaado, Sept 10, 2013
Kal-fadhigii Saddexaad ee Baarlamanka Somalia oo Muqdisho ka furmay iyo Madaxweynaha oo Khudbad ka jeediyay (SAWIRRO)



Talaado, September 10, 2013 (HOL) — Kal-fadhigii saddexaad ee Baarlamaanka Somalia ayaa maanta ka furmay Muqdisho. Madaxweyne Xasan Sheek Maxamuud oo furitaanka kal-fadhiga baarlamaanka khudbad dheer ka jeediyey, ayaa ka hadlay waxqabadka xukuumaddiisa tan iyo markii isaga la doortay.

Furitaanka baarlamaanka ayaa waxaa goobjoog ka ahaa guddoonka sare ee baarlamaanka iyo xildhibaannada, waxaana hadal kooban ka jeediyay halkaas Prof. Maxamed Cismaan Jawaari oo ah guddoomiyaha baarlamaanka, isagoo sheegay in labadii kal-fadhi ee hore ay wax badan u qabsoomeen baarlamaanka ayna rajeynayaan in howlaha kale ee haray ay ku qabtaan kulammada soo socda.

Baarlamaanka Soomaaliya ayaa fasax ku jiray muddo bil ah, iyadoo bishii kale ee fasaxooda ay galeen kulammo aan caadi ahayn oo ay ku ansixiyeen hindise-sharciyeedyo ay xukuumaddu  usoo gudbisay, kuwasaoo ay ku jireen sharciga la dagaalanka argagaxisada iyo kan dhismaha maamullada gobollada dalka.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa sheegay in xukuumaddiisu ay ku guuleysatay waxyaabo badan oo ay ka mid yihiin inay soo celiso xiriirkii caalamiga ah ee Soomaaliya ay dunida la lahayd, sidoo kale wuxuu sheegay in waxyaabo kale oo badan ay doonayaan inay qabtaan dhowrka sano ee soo socda.

"Waxyaabo badan ayay dowladdu ku guuleysatay tan iyo markii la dhisay, kuwaasoo ay ka mid yihiin wax ka qabashada ammaanka," ayuu madaxweynuhu ku sheegay khudbadda uu ka jeediyay furitaanka baarlaamaanka.

Sidoo kale, madaxweynuhu wuxuu xusay in dowladdiisu ay isbedello la taaban karo ku sameysay hay'adaha dalka qaarkood sida cadaaladda iyo maaliyadda, isagoo xusay inay ku rajo weyn yihiin in dhaqaalaha dalku uu soo laabto, cadaaladduna ay u noqoto mid uu qof walba oo Soomaaliyeed ku kalsoonaan karo.

“Barlamaanku wuxuu qabtay howlo fara badan oo ay ka mid yihiin ansixinta xukumadda, maaliyadda iyo dib u eegista dastuurka. Shacabkuna wuu ku faraxsan yahay shaqada aad haysaan,”  ayuu madaxweynaha Soomaaliya ku yiri hadalkii uu ka jeediyay baarlamaanka.

Sidoo kale madaxweynaha ayaa sheegay in barlamaanka iyo guddiyadiisu ay ka warhayaan xukumadda lana xisaabtamaan. Isagoo tusaale u soo qaatay inay horay ra’iisul wasaaraha iyo wasiirro ay u yeereen si ay warbixinno uga dhageystaan.

“Hadafkeennu waa inaan dalka gaarsiinno doorasho xor ah oo qof walba codkiisa dhiibto haddii Alle idmo, waan gaarsiin doonnaa,” ayuu madaxweynuhu mar kale yiri, isagoo hadalkiisa ku daray. "Goor dhow waxaan billaaban doona mashaariic lagu dayactirayo waddooyinka iyo xarumaha bulshada."

Madaxweynuhu wuxuuu dhanka kale sheegay in isbeddel lagu sameeyay taliska ciidamada qalabka sida iyo xoogga dalka, booliiska iyo nabad-sugidda, kuwaasoo loo magacaabay xubno -sida uu sheegay- la oran karo waxbay ka qaban karaan xaaladaha ammaan ee dalku ku sugan yahay.

Inkastoo madaxweynuhu uu sheegay inay wax badan qabatay dowladda Soomaaliya halkii sano ee ay jirtay, ayaa haddana waxaa jira dhaliilo ay shacabku u jeedinayaan kuwaasoo ay ka mid yihiin in ammaanka caasimadda Soomaaliya ee Muqdisho uusan ahayn mid xilligan la isku halleyn karo.






Maxamed Xaaji Xuseen, Hiiraan Online
maxuseen@hiiraan.com
Muqdisho, Soomaaliya





Post your comments

2013-09-10 1:58 PM EST
Talaado, September 10, 2013 (HOL) — Kaddib markii golaha malaaqyada Digil iyo Mirifle ay dhawaan amar ku bixiyay in wafdi ka socda dowladda Soomaaliya aysan imaan karin magaalada Baydhabo, ayaa waxaa loo diiday in magaaladaas ay galeen wafdi ka socday wasaaradda horumarinta iyo adeegga bulshada.

2013-09-10 1:41 PM EST
Talaado, September 10, 2013 (HOL) — Dowladda Soomaaliya ayaa maanta heshiis iskaashi kula saxiixatay magaalada Sanca xukuumadda dalka Yemen kaddib kulammo maalmihii lasoo dhaafay ay halkaas ku yeelanayeen wafdi uu hoggaaminayo ra’iisul wasaaraha Soomaaliya iyo mas’uuliyiin ka tirsan dalka Yemen.

2013-09-10 1:26 PM EST
Talaado, September 10, 2013 (HOL) — Madaxweynaha Somaliland, Axmed Maxamed Maxmauud (Siillaanyo), ayaa maanta shahaadooyin gudoonsiiyey in ka badan kun arday oo ka qalinjabisay jaamacadda Golis ee magaaladda Hargeysa.

2013-09-10 1:20 PM EST
Talaado, September 10, 2013 (HOL) — Munaasabad qado sharaf ahayd oo lagu soo dhaweynayey wafdigii uu hoggaaminayay Sheekh Axmed Maxamed Islaan (Axmed Madoobe) ayaa maanta loogu sameeyay magaalada Muqdisho.

2013-09-10 1:16 PM EST
Talaado, September 10, 2013 (HOL) — Fanaanadda caanka ee Soomaaliyeed, Hibo Maxamed Gudoon (Hibo Nuura) ayaa dib ugu soo laabtay 22-sano kaddib magaalada Muqdisho ee xarunta Soomaaliya, kaddib casuumaad ay ka heshay maamulka gobolka Banaadir.

2013-09-10 1:00 PM EST
Talaado, September 10, 2013 (HOL) — Haweeney ayaa ku dhimatay laba qof oo kalena way ku dhaawacmeen qarax bambaano oo gellinkii dambe ee maanta ka dhacay gudaha suuqa Bakaaraha ee magaalada Muqdisho.

2013-09-10 10:03 AM EST
Talaado, September 10, 2013 (HOL) — Xafiiska Imtixaanaadka wasaaradda waxbarashadda Somaliland ayaa maanta ku dhawaaqay imtixaankii shahaadiga ahaa ee fasallada afaraad ee dugsiyadda sare iyo fasallada siideeddaad ee dugsiyada dhexe.

2013-09-10 9:38 AM EST
Talaado, September 10, 2013 (HOL) — Inkastoo ay ku adkeyd in helaan tasiilaadkii iyo taageeradii ay u baahnaayeen haddana waxaa la oran karaa guddiga Isboortiga gobolka Hiiraan iyo naadiyada kala duwan ee ka dhisan gobolka bilihii ugu danbeeyay waxaa ay sameeyeen hormar ballaaran kadib markii tartamo is daba joog ah oo sare u qaadaya mooralka iyo niyada cayaartooyda ay ku qabteen magaalada Beledweyne.

2013-09-10 9:05 AM EST
Talaado, September 10, 2013 (HOL) — Ra’isul Soomaaliya, Cabdi Faarax Shirdoon “Saacid” iyo wafdigiisa ayaa xalay ka qayb-galay munaasabad soo dhaweyn ah oo jaaliyadda Soomaaliyeed ee dalka Yemen ay u sameeyeen, xafladdan ayaa ahayd mid si weyn loo soo agaasimay waxaana lagu soo bandhigay gaaddo-ka-ciyaar, heeso iyo murti kala duwan. Iyadoo jaaliyadda Soomaalidu muujisay sida ay ugu hiloobeen dalkooda ayna ka shaqeynayaan sidii ay ugu laaban lahaayeen.

2013-09-10 9:05 AM EST
Talaado, September 10, 2013 (HOL) — Jaamacadda Muqdisho oo ka mid ah jaamacadaha ugu faca-weyn Soomaaliya ayaa shalay kusoo gaba-gabeysay magaalada Muqdisho tartan ay ugu magic-dartay todobaad dhaqanka kaasoo lagu soo dhaweynayay ardayda cusub ee ku soo biirtay jaamacadda.

2013-09-10 7:37 AM EST
Talaado, September 10, 2013 (HOL) — Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamud ayaa maanta xafiiskiisa ku qaabiliay wafdi ka socday dalka Shiinaha oo uu hoggaaminayay safiirka Shiinaha ee Kenya, Liu Guangyuan ayaa waxaa ka mid ahaa khubaro ku xeel dheer qiimeynta dhismaha.

2013-09-10 7:05 AM EST
Madaxweyne ku xigeenka Kenya William Ruto ayaa maanta la horgaynayaa maxkamada dambiyada dagaalka ee The Hague, halkaasoo uu kaga jawaabi doono dacwado loo heysto oo ku aadan rabshadihii ka dhashay doorashooyinkii la isku khilaafay ee sanadkii 2007-dii ka dhacay dalka kenya.

2013-09-10 2:22 AM EST
Talaado, September 10, 2013 (HOL) — Sheekh Axmed C/samad oo ka mid ah culummada ka qaybgalaya shirka looga xag-jirnimada ee Muqdisho ka socda ayaa sheegay in sababta loogu tukan la’yahay masaajidda Muqdisho ay tahay cabsi laga qabo Al-shabaab.

2013-09-10 1:58 AM EST
Talaado, September 10, 2013 (HOL) — Iyadoo maanta ay ku beegan tahay hal sano kaddib markii la doortay madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud ayaa shacabka Soomaaliyeed waxay aragtiyo kala duwan ka bixiyeen waxqabadka dowladda halkii sano ee lasoo dhaafay.