2014-10-25
Today from Hiiraan Online:  _
Wararka Maanta- Arbaco, May 1 , 2013
Koox dadka Tahriibiya oo la Xukumay iyo Nidaam Cusub oo Muqalasiinta ay u Tabriibayaan Dhallinyaradda Somaliland


Arbaco, May 01, 2013 (HOL) — Maxkamadda Degmadda Gabiley ayaa toddobaadkan magaaladda Wajaale ee xuduudda Somaliland iyo Itoobiya u dhexeeya ku xukuntay rag lagu eedeeyey inay tahriibiyaan dhalinyarta Somaliland, kuwaas oo lagu soo qabqabtay magaaladaasi.

Eedeesanayaashan ayaa tiradoodu ahayd 13 qof, kuwaas oo la sheegay inay yihiin koox isku xidhan oo dhalinyaro aad u yaryar dalka ka Tahriibisa, isla markaana ay lacag ka qaataan, waxaanay kooxdaasi lagu xukumay lix bilood ilaa saddex bilood oo xadhig ah.

Garsoore C/kariim Cumar  Cabdi oo ka Mid ah garsoorayaashii xukumay eedeysanayaashaasi, ayaa HOL u sheegay inay dambigaasi qirteen, isla markaana hortoodda lagu soo cadeeyey inay arrintaasi ku shaqaystaan.

Arrintan ayaa waxa muddo baadhayey Ciidamadda laanta socdaalka Somaliland, kuwaas oo ku daba jiray qaababka ay isticmaalaan ragan u fududaynayey, isla markaana usoo gudbiyey maxkamadda degmadda Gabiley.

Garsoore C/kariim Cumar ayaa sheegay in ragan qaarkood hore loo xukumay qaar kalana markii waxba lagu cadayn kari waayey la iska siidaayey, haseyeeshee ragan la xukumay ay maxkamadda horteedda ka qirteen inay ka shaqaystaan tahriibinta dadka.

Si kastaba ha ahaatee, dadka dadka tahriibiya (mukhalasiyiinta), ayaa imika isticmaalo nidaamyo ku cusub qaabka dadka loo kaxeeyo, waxaanay inta badan arrinta tahriibka ah u soo bandhigaan dhalinyaradda yaryar ee ciyaal iskuul ah kuwaas oo ay kharashka ka sii bixiyaan ilaa suudaan oo muxawil ku sii qaadaan, ka dibna marka  ay waalikood ka fogaadaan lala soo hadalsiiyo waalidkoodii dhalay si ay lacag ugu soo diraan caruurtooda si kharashka ku baxay iyo inta u hadhsanba ugu soo diraan, ka dibna ay lacagtii ay ku soo kaxeeyaan ka qaataan, sidaa darteedna waalidku wuu ku qasban yahay inuu ilmihiisa la tahriibiyey lacagta uu doonayo usoo diraan.

Sidoo kale dhibyaraantaasi loo kaxeeyey waxay sababtay inay dhalinyaro kale oo badani ay ku hiyi kacaan, waxanay dhalinyartaasi u badan yihiin dhalinyaro yaryar oo da’doodu u dhexeyso 15 jir ilaa 18 jir.

“Dadkan dadka tahriibiya ayaa waxay imika kaxaystaan caruur aad u yaryar kuwaas oo ay u sheegaan inay si dhibyar u gaynayaan Liibiyaa, isla markaana aanay kharash ka qaadayn illaa inta ay gaynayaan Liibiya, kadib marka ay kaxaystaan ee Suudaan ama Addis ababa ama Liibiya marayaan ayey waalidkiii dhalay la soo hadalsiiyaan, una sheegaan inuu wiilkoodii tahriibay meel heblaayana marayo isla markaan lacag usoo diraan”ayuu yidhi Maxamed Xirsi oo ka waramayey qaabka cusub ee dadka loo tahriibiyo, isla markaana lacag looga sameeyo dhalinyarada ay markaasi u arkayaan inay lacag ka helayaan, waxaanu intaas ku daray “ ilaa Liibiya waxa ku baxa saddex kun iyo shan boqol oo doolar, Doontana waa kun dollar, waxaana imika Suudaan iyo Liibiya oo saxaro adag ahaa ka shaqaysta baabuur loo iibsaday dadkaasi tahriibiya, isla markaan si dhibyar loo dhaafiyo saxaraha”.

Tahriibintan cusub ee lagu hayo dhalinyarda aadka u yaryar ayaa si weyn looga dareemay magaalooyinka waaweyn ee Somaliland, iyadoo arday badan oo saaxiibo ah ay mareen nidaamkaasi cusub ee tahriibinta ah, waxaana la sheegay inay mukhalasiintaasi fadhiyaan magaalooyin kala duwan oo ah jidka dheer ee ay maraan dadka tahriibiya, haseyeeshee ciidamada amniga ee xuduudaha ayaa lagu amray inay dib usoo celiyaan dhalinyarta loo arko inay tahriibiyaan, taasina waxay keentay in dhalinyaro badan dib loo soo celiyo oo aan loo ogolaan inay xaga xadka u dhaafaan.

Si kastaba ha ahaatee, si weyn ayaa magaalooyinka looga dareemay tahriiibkan casriga ah ee qofka tahriibiya bilaa kharash loo kaxaynayo hadhowna waalidkooda laga samaynayo lacag marka uu ka fogaado reerkoodda.

Barkhad-ladiif M. Cumar, Hiiraan online
barkhadladiif@hiiraan.com
Hargeysa, Somaliland





Post your comments

2013-05-01 12:19 PM EST
Arbaco, May 01, 2013 (HOL) — Madaxweyne Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta oo ku beegan maalinta shaqaalaha adduunka wuxuu booqday shirkad kaluumeysi oo xarunteedu tahay degmada Wardhiigley ee gobolka Banaadir, isagoo sheegay in kalluumeysigii sharci-darrada ahaa ee xeebaha Soomaaliya uu sii yaraanayo.

2013-05-01 12:05 PM EST
Arbaco, May 01, 2013 (HOL) — Wasiiradda arrimaha dibadda ee Soomaaliya, Fawsiya Yuusuf Xaaji Aadan ayaa maanta u dhooftay magaalada Addis Ababa ee dalka Itoobiya, halkaasoo ay uga qaybgalayso shir looga hadlayo amaanka dalalka Bariga Afirka oo ay soo diyaarisay IGAD.

2013-05-01 12:03 PM EST
Arbaco, May 01, 2013 (HOL) — Xoghayaha guud ee Qaramada Midoobay, Ban Ki-Moon ayaa cambaareeyay dilkii ku xigeenkii garyaqaanka guud ee dowladda Soomaaliya, Axmed Sheekh Nuur Macallin, isagoo sheegay inuu aad uga xun yahay weerarrada ka dhacaya Muqdisho ee lagu beegsanayo sharci-yaqaannada Soomaaliyeed.

2013-05-01 10:17 AM EST
Arbaco, 1 May, 2013(HOL) :- Ciidamada Kenya ee ilaalada ka haya xarunta Jaamacadda Kismaayo oo ah halka ay ku suganyihiin qaar kamid ah ergada ka qeybqaadaneeysa shirka maamul u sameynta Jubbaland ayaa waxaa maanta lagu qabtay haweeney la sheegay in ay sidatay walxaha qarxa.

2013-05-01 8:17 AM EST
Arbaco, May, 01, 2013 (HOL) Munaasabad siweyn loo soo agaasimay laguna qabtay xarunta ciidamada Lama-galaay ee magaalada Baladweyne ayaa maanta mudo 22 sano ah kadib waxaa markii ugu horeysay lacago gunno ah loogu qeybiyay ciidamada xoogga dalka ee maamulka gobollka Hiiraan.

2013-05-01 8:15 AM EST
Arbaco, May 01, 2013 (HOL) — Madaxwaynihii hore ee Soomaaliya, Shariif Sheekh Axmed ayaa socdaal ku maraya qaar ka tirsan magaalooyinka waa-weyn ee dalka Mareykanka, isagoo khudbado ka jeediyay magaalada Atlanta ee gobolka Georgia, West Virginia iyo North Carolina, wuxuuna khudbadaha ka jeediyay jaamacado ku yaalla gobollada uu maray, wuxuuna sidoo kale la qaatay kulamo mas’uuliyiin ay ku jiraan qaar xilal hore kasoo qabtay dalka Mareykanka iyo Soomaaliyeed ee ku nool magaalooyinkaasi.

2013-05-01 7:39 AM EST
Arbaco, May 01, 2013 (HOL) — Maanta oo ah maalinta shaqaalaha weynaha adduunka ayaa xiriirka ururada shaqaalaha Soomaaliyeed ee FESTU waxay u dabaal-degeen maalintan qiimaha weyn ku leh shaqaalah dunida oo dhan.

2013-05-01 1:33 AM EST
Arbaco, May 01, 2013 (HOL) — Xarakada Al-shabaab ayaa ku goodisay inay u aargudi doonto 13-kii qof ee shalay lagu dilay duleedka Boosaaso, iyadoo ku tilmaantay falkaas xasuuq loo geystay dad aan waxba galabsan oo la iska soo xirxiray.

2013-05-01 1:08 AM EST
Arbaco, May 01, 2013 (HOL) — Ammaanka magaalada Muqdisho ayaa si aad ah loo adkeeyay, waana maalintii labaad oo jidadka Muqdisho intooda badan ay xiran yihiin, waxaana ma’uuliyiinta maamulka gobolka Banaadir ay shegeen in laga baqdin qabo in Al-shabaab ay falal argagaxiso ka geysato Muqdisho.

2013-05-01 1:04 AM EST
Arbaco, May 01, 2013 (HOL) — Dowladaha Britain iyo Imaaraadka Carabta ayaa ku dhawaaqay inay bixinayaan lacag gaaraysa laba milyan oo doollar si looga hortago kufsiga loo geysto haweenka Soomaaliyeed, iyadoo hadalkan lagu sheegay warbixin kasoo baxay wasaaradda arrimaha dibadda Britain.