2014-11-23
Today from Hiiraan Online:  _
Wararka Maanta- Talaado, Mar 5 , 2013
Hay’adda Xuquuqul Insaanka ee Amnesty International oo ku baaqday in aan Soomaaliya laga qaadin Cunno-qabateynta Hubka



Talaado, Maarso 05, 2013 (HOL) — Hay’adda xuquuqda aadanaha ee Amnesty International ayaa ugu digtay golaha ammaanka ee Qaramada Midoobay inay cunno-qabteynta hubka ee 21-ka sano saaran Soomaaliya ay ka qaadaan, taasoo xubnaha goluhu ay qorsheynayaan inay go’aan ka gaaraan berri oo Arbaco ah.

Xubnaha 15-ka ah ee golaha ammaanka ayaa waxay doonayaan inay hal sano oo tijaabo ah ay cunno-qabateynta hubka uga qaaddo Soomaaliya, si dowladdu ay ula dagaalanto kooxda islaamiga ah ee Al-shabaab.

“Maadaama uusan hubku lahayn ilaalo sugan, wuxuu sababi karaa inuu sii adkeeyo dhibaatada shacabka Soomaaliyeed haysata uuna kasii daro xaaladda bani’aadamnimo ee dalka,” ayuu yiri baaraha hay’adda ee dalka Soomaaliya, Gemma Davies.

Sarkaalkan wuxuu intaas ku daray: “Sannado badan ayaa la jabinayay cunno-qabteynta hubka ee Soomaaliya, taasoo sare u sii qaadday dagaalka ay ku jiraan dhinacyada isku haya Soomaaliya. Hub kale oo Soomaaliya la geeyana wuxuu kordhin karaa falalka bani’aadamada ka baxsan oo lagu geysanayo colaadaha.”

Hay’addu waxay sheegtay inay horay u sheegtay fikirkeeda ku aaddan in laga qaado Soomaaliya cunno-qabteynta hubka.

Laakiinse dowladda Soomaaliya ayaa weydiisatay golaha ammaanka ee Qaramada Midoobay in laga qaado cunno-qabateynta hubka ee saaran si ay u dhisto ciidamadeeeda, iyadoo Mareykanka arrintan dabada ka riixayo, halka dowladaha Ingiriiska iyo Faransiiska ay muujiyeen sida ay uga walaacsan yihiin in cunno-qabateynta laga qaado Soomaaliya.

Soomaaliya ayaa waxaa cunno-qabateynta hubka la saaray sannadkii 1992-kii markaasoo dalka ay socdeen dagaallo sokeeye oo u dhexeeya dagaal-oogayaal iska soo horjeeda. Balse dowladda Soomaaliya oo ah dowladdii rasmiga ahayd ee uu dalku yeesho 22-sano kaddib ayaa dalbatay in laga qaado cunno-qabteynta huhka.

Dowladda Ingiriiska ayaa sheegatay inay khatarta sii badin karaan hubka la geynayo Soomaaliya, kuwaasoo laga qaabo inay gacanta u galaan kooxaha kasoo horjeeda dowaldda sida Al-shabaab.

Ruushka aya isaguna sheegay in qaadista cunno-qabteynta hubka lagu saleeyo heshiis lala galo dowladda Soomaaliya, kaasoo ah in hubka aanu ka baxayn gacanteeda. “Waa in qaadista cunnoqabteynta laga gaaro heshiis,” ayuu yiri Vitaly Churkin oo ah ergayga Ruushka ee Qaramada Midoobay.

Saraakiil ka tirsan Qaramada Midoobay ayaa sheegay in kooxaha la socodka xaaladaha Soomaaliya ay sheegeen in xubno Al-shabaab ka tirsan ay xubno ka yihiin ciidamada ammaanka ee dowladda Soomaaliya, taasoo ay sheegeen inay fududeyn karo in hubka uu gacanta u galo Al-shabaab.

Dhanka kale, golaha ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa waxay ka hadli doonaan kulankooda berri oo Arbaco ah kordhinta muddada howlgalka ciidamada Midowga Afrika ee AMISOM, kuwaasoo xilligooda shaqo uu dhacayo Khamiista soo socota.

Maxamed Xaaji Xuseen, Hiiraan Online
maxuseen@hiiraan.com
Muqdisho, Soomaaliya





Post your comments

2013-03-05 3:38 PM EST
Talaado, March 05, 2013(HOL): Munaasabad lagu soo dhaweynayay Wasiirka Wasaaradda Horumarinta iyo Adeegga Bulshada Drs. Maryan Qaasim ayaa lagu qabtay magaalada London ee caasimadda dalka Britain.

2013-03-05 1:08 PM EST
Talaado, Maarso 05, 2013 (HOL) — Ra'iisal wasaaraha Soomaaliya, Cabdi Faarax Shirdoon ayaa maanta booqday goob maqaaxi ah oo xildhibaanno ka tirsan baarlamaanka ay ku geeriyoodeen, kuwaasoo kala ahaa: Yuusuf Mire Seeraar iyo C/weli Ow-Maxamuud, kadib markii qof waxyaabaha qarxa isku soo xiray uu isku qarxiyay 02, May 2012, xilli ay halkaas xildhibaannadu u joogeen howlo shaqo.

2013-03-05 12:51 PM EST
Talaado, Maarso 05, 2013 (HOL) — Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud oo safar ku jooga dalka Qatar ayaa khudbad dhinacyo badan taabanaysay ka jeediyay caawa telefishinka Al-jazeera, isagoo markii dambena su’aalo uga jawaabay dadkii dhageysanaya khudbadiisa.

2013-03-05 12:48 PM EST
Tuesday, March 05, 2013 (HOL) - Xilli la sugayo natiijada doorashada ayaa daqiiqado ka hor waxaa xaafada Islii ka dhacay labo qarax oo is daba joog ah.

2013-03-05 11:29 AM EST
Talaado, Maarso 05, 2013 (HOL) — Ra'iisal wasaaraha Soomaaliya, Cabdi Faarax Shir-doon (Saacid) iyo wafdi ballaaran oo uu hoggaaminayo ayna ka mid yihiin guddoomiye ku-xigeenka koowaad ee baarlamaanka, Jeylaani Nuur Iikar, wasiirada arrimaha gudaha, gaashaandhigga, wasiir ku xigeenno, xildhibaanno iyo saraakiil ciidan ayaa gaaray degmada Caabudwaaq ee gobolka Galgaduud.

2013-03-05 10:51 AM EST
Talaado, Maarso 05, 2013 (HOL) — Golaha wasiirrada Puntland oo maanta isugu yimid kulankoodii todobaadlaha ahaa ayaa ka hadlay arimo dhowr ah oo ay kamid yihiin ammaanka, xaaladda abaaraha iyo maamul u sameynta gobollada Jubbooyinka iyo Gedo.

2013-03-05 9:00 AM EST
Talaado, Maarso 05, 2013 (HOL) — Maxkamadda ciidamada qalabka sida ee Puntland - laanteeda gobollada Bari, Karkaar iyo Sanaag- ayaa maanta xukun ku riddey sadex nin oo dhalinyaro ah, kuwaas oo lagu soo eedeeyey in ay ka tirsanaayeen ururka Al-shabaab.

2013-03-05 8:59 AM EST
Talaado, Maarso 05, 2013 (HOL) — Kooxo hubeysan ayaa xalay gurigiisa ka kaxaystay wiil dhallinyaro ah oo lagu magacaabi jiray, Maxamed Nuur Shacbaan oo 20-jir ahaa iyagoo toogtay markii ay guriga u jirsadeen hal KM, iyadoo ku dhuftay rasaas badan oo keentay in lagu aaso halkii lagu dilay.

2013-03-05 7:12 AM EST
Talaado, Maarso 05, 2013 (HOL) — Madaxweynaha Somaliland, Axmed Maxamed Maxamuud Siillaanyo, ayaa maanta qasriga madaxtooyadda ku soo dhoweeyey qaar ka mid ah ardayda dugsiyadda sare ee magaaladda Hargeysa.

2013-03-05 7:08 AM EST
Talaado, Maarso 05, 2013 (HOL) — Dagaalyahanno badan oo Al-shabaab ka tirsan ayaa ku dhintay qarax weyn oo shalay gellinkii dambe si lama filaan ah uga dhacay degmada Buulo-burte ee gobolka Hiiraan, iyadoo aanay jirin wax war ah oo Al-shabaab kasoo baxay.

2013-03-05 6:51 AM EST
Talaado, Maarso 05, 2013 (HOL) — Inta la ogyahay 10-qof oo dhinacyadii dagaalamay ah ayaa ku dhintay tiro intaas ka badanna dhaawacyo ayaa kasoo gaaray dagaal culus oo duleedka degmada Afgooye ku dhexmaray ciidamada dowladda Soomaaliya iyo kuwa Al-shabaab.

2013-03-05 5:05 AM EST
Talaado, March 05, 2013(HOL) - Uhuru Kenyatta ayaa wali hogaaminaya doorashada, isagoo helay 54% codadka la tiriyay oo gaaraya 4 milyan oo cod.

2013-03-05 2:11 AM EST
Talaado, Maarso 05, 2013 (HOL) — Tirinta doorashooyinka madaxnimo ee dalka Kenya ayaa waxaa weli ku horreeya Uhuru Muigai Kenyatta oo u tartamaya isbahaysiga Jubilee, iyadoo uu ku xigo ra’iisul wasaarihii Kenya, Raila Amollo Odinga.