2014-07-24
Today from Hiiraan Online:  _
Wararka Maanta- Khamiis, Aug 22, 2013
Dood looga Hadlayay kaalinta Haweenka ku yeelan karaan sugidda Amniga oo Magaalada Muqdisho lagu qabtay (SAWIRRO)



Khamiis, August 22, 2013 (HOL) — Dood-cilmiyeed ay soo qaban-qaabisay hay'adda wada-hadalka bulshada ayna ka qaybgaleen ururka haweenka Qaranka Soomaaliyeed, kan haweenka gobolka banaadir iyo qaar ka mid ah guddoomiyeyaasha degmooyinka gobolka Banaadir ayaa maanta lagu qabtay magaalada Muqdisho.

Dooddan oo halku-dhiggeedu ahaa kaalinta haweenku ka qaadan karaan dib u soo celinta ammaanka iyo horumarka dalka, iyadoo laga soo saaray dhowr talo oo ku saabsan habka lagu sugi karo amniga caasimadda.

Ugu horreyn, waxaa ka hadashay guddoomiyaha haweenka maamulka gobolka Banaadir, Jawaahir Maxamed Baarqab oo sheegtay in loo baahan yahay in haweenku ay horseed ka noqdeen nabad ku soo dabaalidda dalka, waxayna xustay in haddii la sugo ammaanka Muqdisho, gobollada dalkana ay hagaagayaan.

“Caqabadaha badan ee ka jira Muqdisho haddii laga gudbo dalka oo dhan waa xasilayaa, waayo Muqdisho waa maskaxda dalka, kuwa beegsanaya waxgalka bulshada waa in la iska qabtaa,” ayay tiri Jawaahir Baarqab.

Sidoo kale, Jawaahir ayaa sheegtay in sababaha loo beegsanayo haweenka ay tahay in la cabsi-geliyo, iyadoo tilmaamtay in qof walba saacad iyo waqti go'an ay leedahay, waxayna  ku baaqday in looga bixi karo dhibatada isku xirnaan iyo wacyi-gelin joogto ah oo la sameeyo.

"Sababta loo dilayo haweenka waa inay gabdhaha kale baqaan, saacad iyo waqti go'an ayuu leeyahay qofka, isku xirnaan iyo wacyi-gelinna waa in la sameeyo, taasaana looga bixi karaa dhibaatada jirta, waa inaan noqonaa sidii milateri, boolis iyo nabadsugid - mar haddii naloo diiday nolol waxaan qabaa inaan ku qasbanahay inaan difaacu nafsi sameyno," aya hadalkeeda ku dartay guddoomiyaha haweenka gobolka Banaadir.

Guddoomiye ku xigeenka ururka haweenka Qaranka Soomaaliyeed, Canab Xasan Cilmi ayaa iyadana sheegtay in loo baahan yahay in ammaanka lagu bixiyo 75% dhaqaalaha dalka, isla markaana degmo walba ay isku xirtaa waaxyaha iyo tabeelooyinka.

"Haddaan ammaanka la iska xilsaarin oo aan annaga qaybta ugu weyn ka qaadan wax kasta ayaa dhici kara, waxaa dowladda ka codsaneynaa inay amniga 75% dhaqaalaha dalka ku bixiso, degmo walba la xoojiyo dariseynta, waaxyaha iyo tabeelooyinka,” ayuu yiri Canab Xasan.

Canab Xasan ayaa caddeysay in loo baahay in shacabka iyo ciidanku inay isku xirmaan, cid kasta oo aragta kuwo wax u dhimaya ammaanka ay kusoo wargeliyaan laamaha ammaanka, isla markaaa aysan cabsan, waayo naf walba maaliteeda ayay go’aysaa.

Dhanka kale, guddoomiyaha haweenka CCD, Sahro Maxamuud Amiin ayaa sheegtay in sida kaliya ee amniga lagu horumarin karo ay tahay in shacabka is kaashado, gacmo wadajir ahna wax ku wada-qabtaan, si dalka nabaddu ugu soo laabato.

Waxaa kaloo dood-cilmiyeedka ka hadlay qaar ka mid ah haweenka u dhaq-dhaqaaqa bulshada, kuwaasoo xusay inay haweenka degmooyinka gobolka Banaadir iska kaashaadaan sugidda amniga degmo walba, aysanna cabsan, waayo cabsi waxay keentaa tafaraaruq iyo gabasho.

Ugu dambeyn, waxaa lagu soo bandhigay doodad suugaan, heeso waddani ah oo lagu dhiirrigelinayo haweenka loogu baaqayo inay xoogga saaraan sidii lagu sugi lahaa ammaanka, waxayna is-weydaarsadeen talooyin iyo fikrado la xiriira sida ammaanka lagu sugi karo, looga qayb-qaadan karo wacyi-gelinta bulshada.





Maxamed Xaaji Xuseen, Hiiraan Online
maxuseen@hiiraan.com
Muqdisho, Soomaaliya





Post your comments

2013-08-22 12:44 PM EST
Khamiis, August 22, 2013 (HOL) — Ururka kubadda cagta ee adduunka FIFA ayaa ku tababaray Muqdisho garsoorayaal iyo ciyaartoy Soomaaliyeed oo ay tiradoodu ahayd 330, waxaana tababarkan uu noqnoayaa kii ugu horreeyay muddo 20-sano ka badan oo FIFA ay xubno Isboorti ku siiso Muqdisho.

2013-08-22 10:39 AM EST
Khamiis, August 22, 2013 (HOL) — Waxaa maanta si rasmi ah magaalada Baladweyne loogu soo gabagabeeyay {Shirweynihii wadatashiga dhaqanka beesha Xawaadle ee Samadoon} oo maalintii Talaada aynu soo dhaafnay si rasmi ah uga furmay magaalada Baladweyne.

2013-08-22 10:18 AM EST
Khamiis, August 22, 2013 (HOL) — Golaha wasiiradda Soomaaliya oo kulan ku yeeshay maanta Muqdisho ayaa waxay hadleen qodobbo dhowr ah oo la xariira amniga, falkii shalay lagu dhaawacay haweeney dalka Sweden u dhalatay iyo codsi ay u jeediyeen golaha ammaanka ee Qaramada midoobay oo la xariira in xorriyadiisa dhaqdhaqaaq loosoo celiyo ganacsade Axmed Nuur Cali Jimcaale.

2013-08-22 9:42 AM EST
Khamiis, August 22, 2013 (HOL) — Dowladda Kenya ayaa sheegtay in dalka Belgium uu gacan ka siinayo sidii qoxootiga Soomaalida ee dalkeeda ku nool dib loogu celin lahaa dalkooda Soomaaliya.

2013-08-22 8:42 AM EST
Khamiis, August 22, 2013 (HOL) — Madaxweynaha Somaliland, Axmed Maxamed Maxamuud (Silaanyo) ayaa maanta xafiiskiisa ku qaabiley guddiga akadeemiga daryeelka Afka Soomaaliga oo dhawaan booqasho ku yimid magaalada Hargeysa.

2013-08-22 8:16 AM EST
Khamiis, August 22, 2013 (HOL) — Madaxweynaha Somalia, Xasan Sheekh Maxamud ayaa maanta xariga ka jaray iskuul laga furay deegaanka Jazeera ee duleedka Muqdisho oo wax lagu bari doono carruur Soomaaliyeed, kaasoo dhismihiisa uu hirgeliyay ururka Midowga Afrika.

2013-08-22 7:06 AM EST
Khamiis, August 22, 2013 (HOL) — Madaxweynihii hore ee dalka Masar, Maxamed Xusni Mubaarak ayaa lagu xukumay xabsi guri, kaddib markii laga sii daayay maanta xabsigii ku jiray, sida lagu shaaciyay warsaxaafadeed ka soo baxay xafiiska ra’iisul wasaaraha Masar.

2013-08-22 6:36 AM EST
Khamiis, August 22, 2013 (HOL) — Ururka Midowga Afrika ayaa Arbacadii shalay tababar socon doonta saddex maalmood oo ku saabsan dhowrista xuquuqda aadanaha u furay 32 sarkaal oo ka tirsan ciidamada Soomaaliya.

2013-08-22 6:07 AM EST
Khamiis, August 22, 2013 (HOL) — Laba Beelood oo isku deegaan ah, ayaa shalay dagaal ku dhexmaray deegaanka Gawse weyne ee degmadda Oog ee gobolka Saraar.

2013-08-22 5:52 AM EST
Khamiis, August 22, 2013 (HOL) — Munaasabad lagu dhaarinayo madaxweynaha dalka Zimbabwe Robert Mugabe - oo markii todobaad ku guuleystey madaxtinimada dalkaas - ayaa maanta ka dhaceysa caasimadda Zimbabwe ee Harare.

2013-08-22 3:00 AM EST
Khamiis, August 22, 2013 (HOL) —Golaha ammaanka ee Qaramada Midoobey oo isugu yimid kulan aan caadi ahayn, ayaa ku baaqay in baaritaan madax bannaan oo deg deg ah lagu sameeyo duqeyn loo adeegsadey gantaalaha xambaara kiimikada sunta ah, oo shalay ka dhacday deegaanka Qowdah oo ku yaalla duleedka caasimadda Suuriya ee Dimishiq.

2013-08-22 1:49 AM EST
Khamiis, August 22, 2013 (HOL) — Iskahorimaad khasaare dhaliyay ayaa ka dhacay deegaan ku dhow xadka Soomaaliya iyo Kenya kuna yaalla gudaha Kenya, iyadoo aan la ogeyn khasaaraha dhimasho iyo midka dhaawac inta uu le’eg yahay.

2013-08-22 1:39 AM EST
Khamiis, August 22, 2013 (HOL) — Mas’uulka bisha cas ee dalka Turkiga u jooga Soomaaliya oo horkacaya kolanyo gaadiid ah oo ay saaran yihiin raashin ayaa soo gaaray magaalada Laascaanood xarunta gobolka Sool.

2013-08-22 1:33 AM EST
Khamiis, August 22, 2013 (HOL) — Saddex xiddigle ka tirsanaa booliiska Soomaaliya iyo ruuxii dilay oo Al-shabaab ayaa shalay lagu dilay magaalada Muqdisho, waxaana ruuxa ay ciidamadu toogteen ee sarkaalka dilay la dul-dhigay digniin ah inaan maydkiisa la qaadi karin.